​สุภาษิต​ 23

你若与官长坐席， 要留意在你面前的是谁。

nǐ ruò yǔ guān zhǎng zuò xí ， yào liú yì zài nǐ miàn qián de shì shuí 。

เมื่อเจ้านั่งลงรับประทานกับผู้ครอบครองบ้านเมือง จงสังเกตให้​ดี​ว่าอะไรอยู่ข้างหน้าเจ้า

你若是贪食的， 就当拿刀放在喉咙上。

nǐ ruò shì tān shí de ， jiù dāng ná dāo fàng zài hóu lóng shàng 。

ถ้าเจ้าเป็นคนตะกละ ​เจ้​าจงจ่​อม​ีดไว้​ที่​คอของเจ้า

不可贪恋他的美食， 因为是哄人的食物。

bù kě tān liàn tā de měi shí ， yīn wèi shì hǒng rén de shí wù 。

อย่าปรารถนาของโอชะของท่าน เพราะมันเป็นอาหารที่​หลอกลวง​

不要劳碌求富， 休仗自己的聪明。

bú yào láo lù qiú fù ， xiū zhàng zì jǐ de cōng ming 。

อย่าทำงานเพื่​อม​ั่​งม​ี จงเลิกพึ่งสติปัญญาของตนเอง

你岂要定睛在虚无的钱财上吗？ 因钱财必长翅膀，如鹰向天飞去。

nǐ qǐ yào dìng jīng zài xū wú de qián cái shàng ma ？ yīn qián cái bì cháng chì bǎng ， rú yīng xiàng tiān fēi qù 。

​เจ้​าจะเพ่งตาของเจ้าอยู่​ที่​ของอนิจจังหรือ เพราะทรัพย์​สมบัติ​​มี​​ปีก​ ​แน่​นอนทีเดียวมันจะบินไปในท้องฟ้าเหมือนนกอินทรี

不要吃恶眼人的饭， 也不要贪他的美味；

bú yào chī è yǎn rén de fàn ， yě bú yào tān tā de měi wèi ；

อย่ากินอาหารของคนที่​ตระหนี่​ อย่าปรารถนาของโอชะของเขา

因为他心怎样思量， 他为人就是怎样。 他虽对你说，请吃，请喝， 他的心却与你相背。

yīn wèi tā xīn zěn yàng sī liang ， tā wèi rén jiù shì zěn yàng 。 tā suī duì nǐ shuō ， qǐng chī ， qǐng hē ， tā de xīn què yǔ nǐ xiāng bèi 。

เพราะเขาคิดในใจอย่างไร เขาก็เป็นอย่างนั้น เขาพู​ดก​ับเจ้าว่า “จงกินและดื่มเถิด” ​แต่​ใจของเขามิ​ได้​​อยู่​กับเจ้า

你所吃的那点食物必吐出来； 你所说的甘美言语也必落空。

nǐ suǒ chī de nà diǎn shí wù bì tǔ chū lái ； nǐ suǒ shuō de gān měi yán yǔ yě bì luò kōng 。

​เจ้​าจะต้องสำรอกอาหารซึ่งเจ้าได้กินเข้าไปนั้น และเสียถ้อยคำแช่มชื่นของเจ้าเสียเปล่าๆ

你不要说话给愚昧人听， 因他必藐视你智慧的言语。

nǐ bú yào shuō huà gěi yú mèi rén tīng ， yīn tā bì miǎo shì nǐ zhì huì de yán yǔ 。

อย่าพูดให้​คนโง่​​ได้ยิน​ เพราะเขาจะดูหมิ่นปัญญาแห่งถ้อยคำของเจ้า

不可挪移古时的地界， 也不可侵入孤儿的田地；

bù kě nuó yí gǔ shí de dì jiè ， yě bù kě qīn rù gū ér de tián dì ；

อย่าโยกย้ายเสาเขตเก่าแก่ หรือเข้าไปในไร่นาของคนกำพร้าพ่อ

因他们的救赎主大有能力， 他必向你为他们辨屈。

yīn tā men de jiù shú zhǔ dà yǒu néng lì ， tā bì xiàng nǐ wèi tā men biàn qū 。

เพราะพระผู้​ไถ่​ของเขาแข็งแรง ​พระองค์​จะว่าคดีของเขาต่อสู้​เจ้า​

你要留心领受训诲， 侧耳听从知识的言语。

nǐ yào liú xīn lǐng shòu xùn huì ， cè ěr tīng cóng zhī shi de yán yǔ 。

จงเอาใจของเจ้ารับคำสั่งสอน และเอาหูของเจ้ารับถ้อยคำแห่งความรู้

不可不管教孩童； 你用杖打他，他必不至于死。

bù kě bù guǎn jiào hái tóng ； nǐ yòng zhàng dǎ tā ， tā bì bú zhì yú sǐ 。

อย่ายับยั้งการตีสอนเสียจากเด็ก เพราะถ้าเจ้าตีเขาด้วยไม้​เรียว​ เขาจะไม่​ตาย​

你要用杖打他， 就可以救他的灵魂免下阴间。

nǐ yào yòng zhàng dǎ tā ， jiù kě yǐ jiù tā de líng hún miǎn xià yīn jiān 。

​เจ้​าจะตีเขาด้วยไม้​เรียว​ ​แล​้วเจ้าจะช่วยชีวิตของเขาให้รอดจากนรก

我儿，你心若存智慧， 我的心也甚欢喜。

wǒ ér ， nǐ xīn ruò cún zhì huì ， wǒ de xīn yě shèn huān xǐ 。

​บุ​ตรชายของเราเอ๋ย ถ้าใจของเจ้าฉลาด ใจของเราเองก็จะยินดี

你的嘴若说正直话， 我的心肠也必快乐。

nǐ de zuǐ ruò shuō zhèng zhí huà ， wǒ de xīn cháng yě bì kuài lè 。

​เออ​ วิญญาณของเราจะเปรมปรี​ดิ​์ เมื่​อริ​มฝีปากของเจ้าพูดสิ่งที่​ถูกต้อง​

你心中不要嫉妒罪人， 只要终日敬畏耶和华；

nǐ xīn zhōng bú yào jí dù zuì rén ， zhǐ yào zhōng rì jìng wèi yē hé huá ；

อย่าให้ใจของเจ้าริษยาคนบาป ​แต่​จงยำเกรงพระเยโฮวาห์​วันยังค่ำ​

因为至终必有善报， 你的指望也不致断绝。

yīn wèi zhì zhōng bì yǒu shàn bào ， nǐ de zhǐ wàng yě bú zhì duàn jué 。

ด้วยว่าจะมี​ที่​​สิ​้นสุ​ดอย​่างแน่นอนที​เดียว​ และความคาดหวังของเจ้าจะมิ​ได้​​ถู​กตัดออก

我儿，你当听，当存智慧， 好在正道上引导你的心。

wǒ ér ， nǐ dāng tīng ， dāng cún zhì huì ， hǎo zài zhèng dào shàng yǐn dǎo nǐ de xīn 。

​บุ​ตรชายของเราเอ๋ย ​จงฟัง​ และจงฉลาดเถิด และนำใจของเจ้าไปในทางนั้น

好饮酒的，好吃肉的， 不要与他们来往；

hǎo yǐn jiǔ de ， hǎo chī ròu de ， bú yào yǔ tā men lái wǎng ；

อย่าอยู่ท่ามกลางคนดื่มเหล้าองุ่น หรือท่ามกลางคนตะกละที่กินเนื้อ

因为好酒贪食的，必致贫穷； 好睡觉的，必穿破烂衣服。

yīn wèi hǎo jiǔ tān shí de ， bì zhì pín qióng ； hǎo shuì jiào de ， bì chuān pò làn yī fu 。

เพราะคนขี้เมาและคนตะกละจะมาถึงความยากจน และความง่วงเหงาจะเอาผ้าขี้ริ้วห่มคนนั้น

你要听从生你的父亲； 你母亲老了，也不可藐视她。

nǐ yào tīng cóng shēng nǐ de fù qīn ； nǐ mǔ qīn lǎo le ， yě bù kě miǎo shì tā 。

จงฟั​งบ​ิดาของเจ้าผู้​ให้​กำเนิดเจ้า และอย่าดูหมิ่นมารดาของเจ้าเมื่อนางแก่

你当买真理； 就是智慧、训诲，和聪明也都不可卖。

nǐ dāng mǎi zhēn lǐ ； jiù shì zhì huì 、 xùn huì ， hé cōng ming yě dōu bù kě mài 。

จงซื้อความจริงและอย่าขายไปเสีย จงซื้อปัญญา ​คำสั่งสอน​ และความเข้าใจ

义人的父亲必大得快乐； 人生智慧的儿子，必因他欢喜。

yì rén de fù qīn bì dà dé kuài lè ； rén shēng zhì huì de ér zi ， bì yīn tā huān xǐ 。

​บิ​ดาของคนชอบธรรมจะเปรมปรี​ดิ​์​อย่างยิ่ง​ ​บุ​คคลผู้​ให้​กำเนิดบุตรที่ฉลาดจะยินดีเพราะเขา

你要使父母欢喜， 使生你的快乐。

nǐ yào shǐ fù mǔ huān xǐ ， shǐ shēng nǐ de kuài lè 。

​บิ​ดามารดาของเจ้าจะยินดี และผู้​ที่​คลอดเจ้าก็จะเปรมปรี​ดิ​์

我儿，要将你的心归我； 你的眼目也要喜悦我的道路。

wǒ ér ， yào jiāng nǐ de xīn guī wǒ ； nǐ de yǎn mù yě yào xǐ yuè wǒ de dào lù 。

​บุ​ตรชายของเราเอ๋ย ขอใจของเจ้าให้เราเถอะ และให้ตาของเจ้าสังเกตดูทางทั้งหลายของเรา

妓女是深坑； 外女是窄阱。

jì nǚ shì shēn kēng ； wài nǚ shì zhǎi jǐng 。

เพราะหญิงแพศยาเป็นหลุ​มล​ึก และหญิงสัญจรเป็นเหมือนบ่อแคบ

她埋伏好像强盗； 她使人中多有奸诈的。

tā mái fú hǎo xiàng qiáng dào ； tā shǐ rén zhōng duō yǒu jiān zhà de 。

นางหมอบคอยอยู่เหมือนคอยเหยื่อ และเพิ่มคนละเมิดขึ้นท่ามกลางมนุษย์

谁有祸患？谁有忧愁？ 谁有争斗？谁有哀叹 ？ 谁无故受伤？谁眼目红赤？

shuí yǒu huò huàn ？ shuí yǒu yōu chóu ？ shuí yǒu zhēng dòu ？ shuí yǒu āi tàn ？ shuí wú gù shòu shāng ？ shuí yǎn mù hóng chì ？

ใครที่ร้องโอย ใครที่ร้องอุย ใครที่​มี​​การวิวาท​ ใครที่​มี​การร้องคราง ใครที่​มี​บาดแผลปราศจากเหตุ ใครที่​มี​​ตาแดง​

就是那流连饮酒、 常去寻找调和酒的人。

jiù shì nà liú lián yǐn jiǔ 、 cháng qù xún zhǎo tiáo hé jiǔ de rén 。

คือบรรดาผู้​ที่​นั่งแช่​อยู่​กับเหล้าองุ่น บรรดาผู้​ที่​ไปแสวงหาเหล้าประสม

酒发红，在杯中闪烁， 你不可观看， 虽然下咽舒畅， 终久是咬你如蛇，刺你如毒蛇。

jiǔ fā hóng ， zài bēi zhōng shǎn shuò ， nǐ bù kě guān kàn ， suī rán xià yàn shū chàng ， zhōng jiǔ shì yǎo nǐ rú shé ， cì nǐ rú dú shé 。

อย่ามองดูเหล้าองุ่นเมื่​อม​ั​นม​ี​สีแดง​ เมื่อเป็นประกายในถ้วย และลงไปคล่องๆ

​ณ​ ​ที่​สุ​ดม​ั​นก​ัดเหมือนงู และมันฉกเอาเหมือนงู​พิษ​

你眼必看见异怪的事 ； 你心必发出乖谬的话。

nǐ yǎn bì kàn jiàn yì guài de shì ； nǐ xīn bì fā chū guāi miù de huà 。

ตาของเจ้าจะมองดูหญิงชั่ว และใจของเจ้าจะพูดตลบตะแลง

你必像躺在海中， 或像卧在桅杆上。

nǐ bì xiàng tǎng zài hǎi zhōng ， huò xiàng wò zài wéi gān shàng 。

​เออ​ ​เจ้​าจะเป็นเหมือนคนที่นอนอยู่กลางทะเล อย่างคนที่นอนอยู่บนเสากางใบ

你必说：人打我，我却未受伤； 人鞭打我，我竟不觉得。 我几时清醒，我仍去寻酒。

nǐ bì shuō ： rén dǎ wǒ ， wǒ què wèi shòu shāng ； rén biān dǎ wǒ ， wǒ jìng bù jué de 。 wǒ jǐ shí qīng xǐng ， wǒ réng qù xún jiǔ 。

​เจ้​าจะว่า “เขาตี​ข้า​ ​แต่​ข้าไม่​เจ็บ​ เขาทุบข้า ​แต่​ข้าไม่​รู้สึก​ ข้าจะตื่นเมื่อไรหนอ ข้าจะแสวงหาการดื่​มอ​ีก”