Mateo 5

耶稣看见这许多的人，就上了山，既已坐下，门徒到他跟前来，

yē sū kàn jiàn zhè xǔ duō de rén ， jiù shàng le shān ， jì yǐ zuò xià ， mén tú dào tā gēn qián lái ，

Noong nakita ni Jesus ang maraming tao, umakyat siya sa bundok. Nang makaupo na siya, lumapit sa kaniya ang mga alagad niya.

他就开口教训他们，说：

tā jiù kāi kǒu jiào xùn tā men ， shuō ：

Nagsalita siya at tinuruan sila na sinasabi,

虚心的人有福了！ 因为天国是他们的。

xū xīn de rén yǒu fú le ！ yīn wèi tiān guó shì tā men de 。

“Pinagpala ang mahihirap sa espiritu, sapagkat sa kanila ang kaharian ng langit.

哀恸的人有福了！ 因为他们必得安慰。

āi tòng de rén yǒu fú le ！ yīn wèi tā men bì dé ān wèi 。

Pinagpala ang mga nagdadalamhati sapagkat sila ay aaliwin.

温柔的人有福了！ 因为他们必承受地土。

wēn róu de rén yǒu fú le ！ yīn wèi tā men bì chéng shòu dì tǔ 。

Pinagpala ang mga maamo, sapagkat mamanahin nila ang mundo.

饥渴慕义的人有福了！ 因为他们必得饱足。

jī kě mù yì de rén yǒu fú le ！ yīn wèi tā men bì dé bǎo zú 。

Pinagpala ang mga nagugutom at nauuhaw sa katuwiran, sapagkat sila ay bubusugin.

怜恤人的人有福了！ 因为他们必蒙怜恤。

lián xù rén de rén yǒu fú le ！ yīn wèi tā men bì méng lián xù 。

Pinagpala ang mga mahabagin sapagkat sila ay kahahabagan.

清心的人有福了！ 因为他们必得见 神。

qīng xīn de rén yǒu fú le ！ yīn wèi tā men bì dé jiàn shén 。

Pinagpala ang may pusong dalisay, sapagkat makikita nila ang Diyos.

使人和睦的人有福了！ 因为他们必称为 神的儿子。

shǐ rén hé mù de rén yǒu fú le ！ yīn wèi tā men bì chēng wéi shén de ér zi 。

Pinagpala ang mga mapagpayapa, sapagkat tatawagin silang mga anak ng Diyos.

为义受逼迫的人有福了！ 因为天国是他们的。

wèi yì shòu bī pò de rén yǒu fú le ！ yīn wèi tiān guó shì tā men de 。

Pinagpala ang mga inuusig alang-alang sa katuwiran, sapagkat sa kanila ang kaharian ng langit.

「人若因我辱骂你们，逼迫你们，捏造各样坏话毁谤你们，你们就有福了！

「 rén ruò yīn wǒ rǔ mà nǐ men ， bī pò nǐ men ， niē zào gè yàng huài huà huǐ bàng nǐ men ， nǐ men jiù yǒu fú le ！

Pinagpala kayo kung inaalipusta kayo at inuusig ng mga tao o pagsalitaan ng lahat ng uri ng mga masasamang bagay na pawang mga kasinungalingan ng dahil sa akin.

应当欢喜快乐，因为你们在天上的赏赐是大的。在你们以前的先知，人也是这样逼迫他们。」

yīng dāng huān xǐ kuài lè ， yīn wèi nǐ men zài tiān shàng de shǎng cì shì dà de 。 zài nǐ men yǐ qián de xiān zhī ， rén yě shì zhè yàng bī pò tā men 。」

Magsaya kayo at labis na magalak sapagkat malaki ang inyong gantimpala sa langit. Sapagkat sa ganitong paraan inusig ng mga tao ang mga propetang nabuhay noon bago pa kayo.

「你们是世上的盐。盐若失了味，怎能叫它再咸呢？以后无用，不过丢在外面，被人践踏了。

「 nǐ men shì shì shàng de yán 。 yán ruò shī le wèi ， zěn néng jiào tā zài xián ne ？ yǐ hòu wú yòng ， bú guò diū zài wài miàn ， bèi rén jiàn tà le 。

Kayo ang asin ng mundo. Ngunit kung nawala ang lasa ng asin, paano muling maibabalik ang alat nito? Wala na itong pakinabang pa kundi itapon at tapak-tapakan ng mga tao.

你们是世上的光。城造在山上是不能隐藏的。

nǐ men shì shì shàng de guāng 。 chéng zào zài shān shàng shì bù néng yǐn cáng de 。

Kayo ang ilaw ng mundo. Ang lungsod na nakatayo sa isang burol ay hindi maitatago.

人点灯，不放在斗底下，是放在灯台上，就照亮一家的人。

rén diǎn dēng ， bú fàng zài dòu dǐ xià ， shì fàng zài dēng tái shàng ， jiù zhào liàng yì jiā de rén 。

Ni hindi nagsisindi ang mga tao ng lampara at ilagay sa loob ng basket, bagkus sa isang patungan ng ilawan, at magliliwanag ito sa lahat ng nasa bahay.

你们的光也当这样照在人前，叫他们看见你们的好行为，便将荣耀归给你们在天上的父。」

nǐ men de guāng yě dāng zhè yàng zhào zài rén qián ， jiào tā men kàn jiàn nǐ men de hǎo xíng wéi ， biàn jiāng róng yào guī gěi nǐ men zài tiān shàng de fù 。」

Hayaan ninyong magliwanag ang inyong ilaw sa harapan ng mga tao sa paraang makikita nila ang inyong mga mabubuting gawa at papurihin ang inyong Amang nasa langit.

「莫想我来要废掉律法和先知。我来不是要废掉，乃是要成全。

「 mò xiǎng wǒ lái yào fèi diào lǜ fǎ hé xiān zhī 。 wǒ lái bú shì yào fèi diào ， nǎi shì yào chéng quán 。

Huwag ninyong isipin na pumarito ako upang sirain ang kautusan o ang mga propeta. Naparito ako hindi upang sirain ang mga ito kundi upang ito ay tuparin.

我实在告诉你们，就是到天地都废去了，律法的一点一画也不能废去，都要成全。

wǒ shí zài gào sù nǐ men ， jiù shì dào tiān dì dōu fèi qù le ， lǜ fǎ de yì diǎn yí huà yě bù néng fèi qù ， dōu yào chéng quán 。

Sapagkat totoo itong sinasabi ko sa inyo, hanggang hindi lilipas ang langit at lupa, wala ni isang tuldok o kudlit man ang mawawala sa kautusan, hanggang sa ang lahat ng mga bagay ay maganap.

所以，无论何人废掉这诫命中最小的一条，又教训人这样做，他在天国要称为最小的。但无论何人遵行这诫命，又教训人遵行，他在天国要称为大的。

suǒ yǐ ， wú lùn hé rén fèi diào zhè jiè mìng zhòng zuì xiǎo de yì tiáo ， yòu jiào xùn rén zhè yàng zuò ， tā zài tiān guó yào chēng wéi zuì xiǎo de 。 dàn wú lùn hé rén zūn xíng zhè jiè mìng ， yòu jiào xùn rén zūn xíng ， tā zài tiān guó yào chēng wéi dà de 。

Kung gayon, sinuman ang lalabag ng kahit isa sa kaliit-liitan sa mga kautusang ito at nagtuturo sa iba na gawin ang paglabag nito ay tatawaging pinakahamak sa kaharian ng langit. Ngunit ang sinumang tumupad sa mga ito at itinuturo sa iba na tupariin ito ay tatawaging dakila sa kaharian ng langit.

我告诉你们，你们的义若不胜于文士和法利赛人的义，断不能进天国。」

wǒ gào sù nǐ men ， nǐ men de yì ruò bú shèng yú wén shì hé fǎ lì sài rén de yì ， duàn bù néng jìn tiān guó 。」

Sapagkat sinasabi ko sa inyo na hangga't hindi hihigit ang inyong katuwiran sa katuwiran ng mga eskriba at mga Pariseo, hindi kayo makakapasok sa kaharian ng langit.

「你们听见有吩咐古人的话，说：『不可杀人』；又说：『凡杀人的难免受审判。』

「 nǐ men tīng jiàn yǒu fēn fù gǔ rén de huà ， shuō ：『 bù kě shā rén 』； yòu shuō ：『 fán shā rén de nán miǎn shòu shěn pàn 。』

Inyong narinig na sinabi sa kanila noong mga unang panahon, 'Huwag kang pumatay,' at 'Sinumang papatay ay manganganib sa paghuhukom.'

只是我告诉你们，凡 向弟兄动怒的，难免受审断；凡骂弟兄是拉加的，难免公会的审断；凡骂弟兄是魔利的，难免地狱的火。

zhǐ shì wǒ gào sù nǐ men ， fán xiàng dì xiong dòng nù de ， nán miǎn shòu shěn duàn ； fán mà dì xiong shì lā jiā de ， nán miǎn gōng huì de shěn duàn ； fán mà dì xiong shì mó lì de ， nán miǎn dì yù de huǒ 。

Ngunit sinasabi ko sa inyo na sinumang magalit sa kaniyang kapatid ay manganganib sa paghuhukom. At kung sinuman ang magsabi sa kaniyang kapatid na, 'Wala kang kuwentang tao!' ay manganganib sa konseho. At sinumang magsabi ng, 'Hangal ka!' ay manganganib sa apoy ng impiyerno.

所以，你在祭坛上献礼物的时候，若想起弟兄向你怀怨，

suǒ yǐ ， nǐ zài jì tán shàng xiàn lǐ wù de shí hòu ， ruò xiǎng qǐ dì xiong xiàng nǐ huái yuàn ，

Kaya kung ikaw ay naghahandog ng iyong kaloob sa altar at maalala mo doon ang iyong kapatid na may anumang bagay laban sa iyo,

就把礼物留在坛前，先去同弟兄和好，然后来献礼物。

jiù bǎ lǐ wù liú zài tán qián ， xiān qù tóng dì xiong hé hǎo ， rán hòu lái xiàn lǐ wù 。

iwan mo doon ang iyong kaloob sa harap ng altar at humayo ka. Makipag-ayos ka muna sa iyong kapatid, pagkatapos ay pumunta ka at ihandog mo ang iyong kaloob.

你同告你的对头还在路上，就赶紧与他和息，恐怕他把你送给审判官，审判官交付衙役，你就下在监里了。

nǐ tóng gào nǐ de duì tóu hái zài lù shang ， jiù gǎn jǐn yǔ tā hé xī ， kǒng pà tā bǎ nǐ sòng gěi shěn pàn guān ， shěn pàn guān jiāo fù yá yì ， nǐ jiù xià zài jiān lǐ le 。

Makipagkasundo ka agad sa nagsakdal sa iyo habang siya ay kasama mo pa sa daan patungo sa hukuman, o ipapasakamay ka ng nagsakdal sa iyo sa hukom at ipapasakamay ka ng hukom sa pinuno at ikaw ay ipapatapon sa bilangguan.

我实在告诉你，若有一文钱没有还清，你断不能从那里出来。」

wǒ shí zài gào sù nǐ ， ruò yǒu yì wén qián méi yǒu huán qīng ， nǐ duàn bù néng cóng nà lǐ chū lái 。」

Totoo itong sinasabi ko sa inyo, hindi ka kailanman makalalabas doon hanggang mapagbayaran mo ang kahuli-hulihang salapi na iyong inutang.

「你们听见有话说：『不可奸淫。』

「 nǐ men tīng jiàn yǒu huà shuō ：『 bù kě jiān yín 。』

Narinig ninyo na sinabi, 'Huwag kang mangangalunya.'

只是我告诉你们，凡看见妇女就动淫念的，这人心里已经与她犯奸淫了。

zhǐ shì wǒ gào sù nǐ men ， fán kàn jiàn fù nǚ jiù dòng yín niàn de ， zhè rén xīn lǐ yǐ jīng yǔ tā fàn jiān yín le 。

Ngunit sinasabi ko sa inyo, sinumang tumingin sa isang babae upang siya ay pagnasaan ay nangalunya sa babaing iyon sa kaniyang puso.

若是你的右眼叫你跌倒，就剜出来丢掉，宁可失去百体中的一体，不叫全身丢在地狱里。

ruò shì nǐ de yòu yǎn jiào nǐ diē dǎo ， jiù wān chū lái diū diào ， nìng kě shī qù bǎi tǐ zhōng de yì tǐ ， bú jiào quán shēn diū zài dì yù lǐ 。

At kung ang iyong kanang mata ang nagiging sanhi ng iyong pagkatisod, dukutin mo ito at itapon sa malayo sapagkat mas mabuti para sa iyo na mapahamak ang isa sa mga bahagi ng iyong katawan kaysa maitapon ang buo mong katawan sa impiyerno.

若是右手叫你跌倒，就砍下来丢掉，宁可失去百体中的一体，不叫全身下入地狱。」

ruò shì yòu shǒu jiào nǐ diē dǎo ， jiù kǎn xià lái diū diào ， nìng kě shī qù bǎi tǐ zhōng de yì tǐ ， bú jiào quán shēn xià rù dì yù 。」

At kung ang iyong kanang kamay ang sanhi ng iyong pagkadapa, putulin mo ito at itapon sa malayo. Sapagkat mas mabuti na mapahamak ang isa sa mga bahagi ng iyong katawan kaysa ang buo mong katawan ay mapunta sa impiyerno.

「又有话说：『人若休妻，就当给她休书。』

「 yòu yǒu huà shuō ：『 rén ruò xiū qī ， jiù dāng gěi tā xiū shū 。』

At sinabi din, 'Kung sinuman ang magpalayas sa kaniyang asawang babae, dapat niya itong bigyan ng kasulatan ng paghihiwalay.'

只是我告诉你们，凡休妻的，若不是为淫乱的缘故，就是叫她作淫妇了；人若娶这被休的妇人，也是犯奸淫了。」

zhǐ shì wǒ gào sù nǐ men ， fán xiū qī de ， ruò bú shì wèi yín luàn de yuán gù ， jiù shì jiào tā zuò yín fù le ； rén ruò qǔ zhè bèi xiū de fù rén ， yě shì fàn jiān yín le 。」

Ngunit sinasabi ko sa inyo, sinumang makipaghiwalay sa kaniyang asawang babae maliban lamang kung sa sekswal na imoralidad ang dahilan nito ay nagiging sanhi ng pangangalunya ng kaniyang asawa. At kung sinumang magpakasal sa kaniya pagkatapos siyang hiwalayan ay nangangalunya rin.

「你们又听见有吩咐古人的话，说：『不可背誓，所起的誓总要向主谨守。』

「 nǐ men yòu tīng jiàn yǒu fēn fù gǔ rén de huà ， shuō ：『 bù kě bèi shì ， suǒ qǐ de shì zǒng yào xiàng zhǔ jǐn shǒu 。』

Narinig ninyo rin na sinabi nang mga tao noong unang panahon, 'Huwag kang manunumpa ng kasinungalingan ngunit tuparin mo ang iyong mga sumpa sa Panginoon.'

只是我告诉你们，什么誓都不可起。不可指着天起誓，因为天是 神的座位；

zhǐ shì wǒ gào sù nǐ men ， shén me shì dōu bù kě qǐ 。 bù kě zhǐ zhe tiān qǐ shì ， yīn wèi tiān shì shén de zuò wèi ；

Ngunit sinasabi ko sa inyo, huwag na lamang kayong manumpa, huwag sa langit dahil ito ang trono ng Diyos,

不可指着地起誓，因为地是他的脚凳；也不可指着耶路撒冷起誓，因为耶路撒冷是大君的京城；

bù kě zhǐ zhe dì qǐ shì ， yīn wèi dì shì tā de jiǎo dèng ； yě bù kě zhǐ zhe yē lù sā lěng qǐ shì ， yīn wèi yē lù sā lěng shì dà jūn de jīng chéng ；

huwag sa lupa dahil ito ang tapakan ng kaniyang mga paa, huwag din sa Jerusalem dahil ito ang lungsod ng dakilang Hari.

又不可指着你的头起誓，因为你不能使一根头发变黑变白了。

yòu bù kě zhǐ zhe nǐ de tóu qǐ shì ， yīn wèi nǐ bù néng shǐ yì gēn tóu fa biàn hēi biàn bái le 。

Huwag ka ring manumpa sa pamamagitan ng iyong ulo sapagkat ni isa mang buhok ay hindi mo kayang gawing puti o itim.

你们的话，是，就说是；不是，就说不是；若再多说就是出于那恶者 。」

nǐ men de huà ， shì ， jiù shuō shì ； bú shì ， jiù shuō bú shì ； ruò zài duō shuō jiù shì chū yú nà è zhě 。」

Ngunit hayaan mo ang iyong salita ay maging, 'Oo, kung oo' o 'Hindi, kung hindi.' Anuman ang lalabis pa sa mga ito ay galing sa kaniya na masama.

「你们听见有话说：『以眼还眼，以牙还牙。』

「 nǐ men tīng jiàn yǒu huà shuō ：『 yǐ yǎn huán yǎn ， yǐ yá huán yá 。』

Narinig ninyo itong sinabi, 'Mata para sa mata at ngipin para sa ngipin.'

只是我告诉你们，不要与恶人作对。有人打你的右脸，连左脸也转过来由他打；

zhǐ shì wǒ gào sù nǐ men ， bú yào yǔ è rén zuò duì 。 yǒu rén dǎ nǐ de yòu liǎn ， lián zuǒ liǎn yě zhuǎn guò lái yóu tā dǎ ；

Ngunit sinasabi ko sa inyo, huwag ninyong labanan ang taong masama, sa halip, sinumang sumampal sa iyong kanang pisngi, iharap mo rin sa kaniya ang kabila.

有人想要告你，要拿你的里衣，连外衣也由他拿去；

yǒu rén xiǎng yào gào nǐ ， yào ná nǐ de lǐ yī ， lián wài yī yě yóu tā ná qù ；

At kung hiniling ng sinuman na magpunta sa hukuman kasama ka at kunin ang iyong tuniko, hayaan mo rin na mapasakaniya ang iyong balabal.

有人强逼你走一里路，你就同他走二里；

yǒu rén qiáng bī nǐ zǒu yì lǐ lù ， nǐ jiù tóng tā zǒu èr lǐ ；

At sinumang pumilit sa iyo na maglakad ng isang milya, lumakad ka ng dalawang milya kasama niya.

有求你的，就给他；有向你借贷的，不可推辞。」

yǒu qiú nǐ de ， jiù gěi tā ； yǒu xiàng nǐ jiè dài de ， bù kě tuī cí 。」

Ibigay mo ang nanghihingi sa iyo at huwag mong talikuran ang sinumang nanghihiram sa iyo.

「你们听见有话说：『当爱你的邻舍，恨你的仇敌。』

「 nǐ men tīng jiàn yǒu huà shuō ：『 dāng ài nǐ de lín shè ， hèn nǐ de chóu dí 。』

Inyong narinig na sinabing, 'Mahalin ninyo ang inyong kapwa at kamuhian ang inyong kaaway.'

只是我告诉你们，要爱你们的仇敌，为那逼迫你们的祷告。

zhī shì wǒ gào sù nǐ men ， yào ài nǐ men de chóu dí ， wèi nà bī pò nǐ men de dǎo gào 。

Ngunit sinasabi ko sa inyo, mahalin ninyo ang inyong mga kaaway at ipanalangin ang mga umuusig sa inyo,

这样就可以作你们天父的儿子；因为他叫日头照好人，也照歹人；降雨给义人，也给不义的人。

zhè yàng jiù kě yǐ zuò nǐ men tiān fù de ér zi ； yīn wèi tā jiào rì tou zhào hǎo rén ， yě zhào dǎi rén ； jiàng yǔ gěi yì rén ， yě gěi bú yì de rén 。

upang magiging mga anak kayo ng inyong Amang nasa langit, sapagkat pinasisikat niya ang kaniyang araw sa mga masama at mabuti at kaniyang ipinadadala ang ulan sa mga matutuwid at sa mga hindi matutuwid.

你们若单爱那爱你们的人，有什么赏赐呢？就是税吏不也是这样行吗？

nǐ men ruò dān ài nà ài nǐ men de rén ， yǒu shén me shǎng cì ne ？ jiù shì shuì lì bù yě shì zhè yàng xíng ma ？

Sapagkat kung mamahalin ninyo lamang ang mga nagmamahal sa inyo, anong gantimpala ang inyong makakamit? Hindi ba't ganiyan din ang ginagawa ng mga maniningil ng buwis?

你们若单请你弟兄的安，比人有什么长处呢？就是外邦人不也是这样行吗？

nǐ men ruò dān qǐng nǐ dì xiong de ān ， bǐ rén yǒu shén me cháng chù ne ？ jiù shì wài bāng rén bù yě shì zhè yàng xíng ma ？

At kung ang mga kapatid ninyo lamang ang inyong babatiin, ano ang ginawa ninyo na higit sa iba? Hindi ba't ganiyan din ang ginagawa ng mga Gentil?

所以，你们要完全，像你们的天父完全一样。」

suǒ yǐ ， nǐ men yào wán quán ， xiàng nǐ men de tiān fù wán quán yí yàng 。」

Kaya dapat kayong maging ganap sapagkat ang inyong Amang nasa langit ay ganap.