Mga Kawikaan 14

智慧妇人建立家室； 愚妄妇人亲手拆毁。

zhì huì fù rén jiàn lì jiā shì ； yú wàng fù rén qīn shǒu chāi huǐ 。

Ang marunong na babae ay nagtatayo ng kaniyang bahay, ngunit ang hangal na babae ay sinisira ito ng kaniyang sariling mga kamay.

行动正直的，敬畏耶和华； 行事乖僻的，却藐视他。

xíng dòng zhèng zhí de ， jìng wèi yē hé huá ； xíng shì guāi pì de ， què miǎo shì tā 。

Ang lumalakad ng matuwid ay may takot kay Yahweh, ngunit ang hindi tapat sa kaniyang pamumuhay ay hinahamak siya.

愚妄人口中骄傲，如杖责打己身； 智慧人的嘴必保守自己。

yú wàng rén kǒu zhōng jiāo ào ， rú zhàng zé dǎ jǐ shēn ； zhì huì rén de zuǐ bì bǎo shǒu zì jǐ 。

Mula sa bibig ng isang hangal ay lumalabas ang isang sanga ng kaniyang pagmamataas, ngunit ang mga labi ng marunong ay iingatan sila.

家里无牛，槽头干净； 土产加多乃凭牛力。

jiā lǐ wú niú ， cáo tóu gān jìng ； tǔ chǎn jiā duō nǎi píng niú lì 。

Kung saan walang baka ang sabsaban ay malinis, ngunit ang isang masaganang pananim ay maaaring dumating sa pamamagitan ng lakas ng isang baka.

诚实见证人不说谎话； 假见证人吐出谎言。

chéng shí jiàn zhèng rén bù shuō huǎng huà ； jiǎ jiàn zhèng rén tǔ chū huǎng yán 。

Ang tapat na saksi ay hindi nagsisinungaling, ngunit ang huwad na saksi ay nabubuhay sa kasinungalingan.

亵慢人寻智慧，却寻不着； 聪明人易得知识。

xiè màn rén xún zhì huì ， què xún bù zhe ； cōng ming rén yì dé zhī shi 。

Ang nangungutya ay naghahanap ng karunungan at walang makita, ngunit ang kaalaman ay madaling dumating sa taong may pang-unawa.

到愚昧人面前， 不见他嘴中有知识。

dào yú mèi rén miàn qián ， bú jiàn tā zuǐ zhōng yǒu zhī shi 。

Umiwas mula sa isang taong hangal, dahil ikaw ay hindi makakakita ng kaalaman sa kaniyang mga labi.

通达人的智慧在乎明白己道； 愚昧人的愚妄乃是诡诈 。

tōng dá rén de zhì huì zài hū míng bái jǐ dào ； yú mèi rén de yú wàng nǎi shì guǐ zhà 。

Ang karunungan ng taong maingat ay para maunawaan ang kaniyang sariling paraan, ngunit ang kamangmangan ng mga hangal ay panlilinlang.

愚妄人犯罪，以为戏耍 ； 正直人互相喜悦。

yú wàng rén fàn zuì ， yǐ wéi xì shuǎ ； zhèng zhí rén hù xiāng xǐ yuè 。

Ang mga hangal ay nangungutya kapag ang handog sa pagkakasala ay inialay, ngunit sa matuwid ang kagandahang-loob ay ibinabahagi.

心中的苦楚，自己知道； 心里的喜乐，外人无干。

xīn zhōng de kǔ chǔ ， zì jǐ zhī dào ； xīn lǐ de xǐ lè ， wài rén wú gān 。

Alam ng puso ang sarili niyang kapaitan, at walang sinuman ang nakikibahagi sa kagalakan nito.

奸恶人的房屋必倾倒； 正直人的帐棚必兴盛。

jiān è rén de fáng wū bì qīng dǎo ； zhèng zhí rén de zhàng péng bì xīng shèng 。

Ang bahay ng mga taong masama ay wawasakin, ngunit ang tolda ng taong matuwid ay sasagana.

有一条路，人以为正， 至终成为死亡之路。

yǒu yì tiáo lù ， rén yǐ wéi zhèng ， zhì zhōng chéng wéi sǐ wáng zhī lù 。

Mayroong isang landas na tila tama sa isang tao, ngunit ang dulo nito ay naghahatid lamang sa kamatayan.

人在喜笑中，心也忧愁； 快乐至极就生愁苦。

rén zài xǐ xiào zhōng ， xīn yě yōu chóu ； kuài lè zhì jí jiù shēng chóu kǔ 。

Ang puso ay maaaring tumawa ngunit nananatiling nasasaktan, at ang kagalakan ay maaaring magtapos sa kapighatian.

心中背道的，必满得自己的结果； 善人必从自己的行为得以知足。

xīn zhōng bèi dào de ， bì mǎn dé zì jǐ de jié guǒ ； shàn rén bì cóng zì jǐ de xíng wéi dé yǐ zhī zú 。

Ang hindi tapat ay makukuha kung ano ang karapat-dapat sa kaniyang pamumuhay, ngunit ang taong mabuti ay makukuha kung ano ang kaniya.

愚蒙人是话都信； 通达人步步谨慎。

yú méng rén shì huà dōu xìn ； tōng dá rén bù bù jǐn shèn 。

Ang hindi naturuan ay naniniwala sa lahat ng bagay, ngunit ang taong maingat, iniisip ang kaniyang mga hakbang.

智慧人惧怕，就远离恶事； 愚妄人却狂傲自恃。

zhì huì rén jù pà ， jiù yuǎn lí è shì ； yú wàng rén què kuáng ào zì shì 。

Ang marunong ay may takot at lumalayo mula sa kasamaan, ngunit ang hangal ay panatag na hindi pinapansin ang babala.

轻易发怒的，行事愚妄； 设立诡计的，被人恨恶。

qīng yì fā nù de ， xíng shì yú wàng ； shè lì guǐ jì de ， bèi rén hèn è 。

Ang isang madaling magalit ay nakagagawa ng mga kahangalan, at ang tao na gumagawa ng masasamang pamamaraan ay kinamumuhian.

愚蒙人得愚昧为产业； 通达人得知识为冠冕。

yú méng rén dé yú mèi wèi chǎn yè ； tōng dá rén dé zhī shi wèi guān miǎn 。

Ang mga taong hindi naturuan ay magmamana ng kahangalan, ngunit ang taong maingat ay napapaligiran ng kaalaman.

坏人俯伏在善人面前； 恶人俯伏在义人门口。

huài rén fǔ fú zài shàn rén miàn qián ； è rén fǔ fú zài yì rén mén kǒu 。

Ang mga masasama ay yuyuko sa harap ng mabubuti, at ang mga masama ay luluhod sa tarangkahan ng mga matuwid.

贫穷人连邻舍也恨他； 富足人朋友最多。

pín qióng rén lián lín shè yě hèn tā ； fù zú rén péng yǒu zuì duō 。

Ang mahihirap ay kinamumuhian kahit ng kaniyang sariling mga kasamahan, ngunit ang mga mayayaman ay maraming kaibigan.

藐视邻舍的，这人有罪； 怜悯贫穷的，这人有福。

miǎo shì lín shè de ， zhè rén yǒu zuì ； lián mǐn pín qióng de ， zhè rén yǒu fú 。

Ang isang nagpapakita ng paghamak sa kaniyang kapwa ay nagkakasala, ngunit ang isang nagpapakita ng kagandahang-loob para sa mahirap ay masaya.

谋恶的，岂非走入迷途吗？ 谋善的，必得慈爱和诚实。

móu è de ， qǐ fēi zǒu rù mí tú ma ？ móu shàn de ， bì dé cí ài hé chéng shí 。

Hindi ba ang mga nagbabalak ng masama ay naliligaw? Ngunit ang mga nagbabalak na gumawa ng mabuti ay makatatanggap nang katapatan sa tipan at pagtitiwala.

诸般勤劳都有益处； 嘴上多言乃致穷乏。

zhū bān qín láo dōu yǒu yì chù ； zuǐ shàng duō yán nǎi zhì qióng fá 。

Sa lahat ng mahirap na gawain ay may darating na kapakinabangan, ngunit kung puro salita lamang, ito ay hahantong sa kahirapan.

智慧人的财为自己的冠冕； 愚妄人的愚昧终是愚昧。

zhì huì rén de cái wèi zì jǐ de guān miǎn ； yú wàng rén de yú mèi zhōng shì yú mèi 。

Ang korona ng mga taong marunong ay ang kanilang kayamanan, ngunit ang kamangmangan ng mga hangal ay nagdadala ng lalong maraming kahangalan.

作真见证的，救人性命； 吐出谎言的，施行诡诈。

zuò zhēn jiàn zhèng de ， jiù rén xìng mìng ； tǔ chū huǎng yán de ， shī xíng guǐ zhà 。

Ang matapat na saksi ay naglilitas ng mga buhay, ngunit ang isang huwad na saksi ay nabubuhay sa kasinungalingan.

敬畏耶和华的，大有倚靠； 他的儿女也有避难所。

jìng wèi yē hé huá de ， dà yǒu yǐ kào ； tā de ér nǚ yě yǒu bì nàn suǒ 。

Kapag ang isang tao ay takot kay Yahweh, siya rin ay may higit na tiwala sa kaniya; ang mga bagay na ito ay magiging katulad ng isang matatag na lugar na proteksyon para sa mga anak ng taong ito.

敬畏耶和华就是生命的泉源， 可以使人离开死亡的网罗。

jìng wèi yē hé huá jiù shì shēng mìng de quán yuán ， kě yǐ shǐ rén lí kāi sǐ wáng de wǎng luó 。

Ang pagkatakot kay Yahweh ay isang bukal ng buhay, para ang tao ay makalayo mula sa patibong ng kamatayan.

帝王荣耀在乎民多； 君王衰败在乎民少。

dì wáng róng yào zài hū mín duō ； jūn wáng shuāi bài zài hū mín shǎo 。

Ang kaluwalhatian ng hari ay matatagpuan sa malaking bilang ng kaniyang mga tao, ngunit kung walang mga tao ang prinsipe ay napapahamak.

不轻易发怒的，大有聪明； 性情暴躁的，大显愚妄。

bù qīng yì fā nù de ， dà yǒu cōng ming ； xìng qíng bào zào de ， dà xiǎn yú wàng 。

Ang matiyaga ay may malawak na pang-unawa, ngunit ang taong mabilis magalit ay itinataas ang kamangmangan.

心中安静是肉体的生命； 嫉妒是骨中的朽烂。

xīn zhōng ān jìng shì ròu tǐ de shēng mìng ； jí dù shì gǔ zhōng de xiǔ làn 。

Ang pusong panatag ay buhay para sa katawan, ngunit ang inggit ay binubulok ang mga buto.

欺压贫寒的，是辱没造他的主； 怜悯穷乏的，乃是尊敬主。

qī yā pín hán de ， shì rǔ mò zào tā de zhǔ ； lián mǐn qióng fá de ， nǎi shì zūn jìng zhǔ 。

Ang isang nagmamalupit sa mahihirap ay isinusumpa ang kaniyang Maykapal, ngunit ang isang nagpapakita ng kagandahang-loob para sa nangangailangan ay pinaparangalan siya.

恶人在所行的恶上必被推倒； 义人临死，有所投靠。

è rén zài suǒ xíng de è shàng bì bèi tuī dǎo ； yì rén lín sǐ ， yǒu suǒ tóu kào 。

Ang masama ay ibinagsak sa pamamagitan ng kaniyang masamang mga gawa, ngunit ang matuwid ay may isang kanlungan kahit sa kamatayan.

智慧存在聪明人心中； 愚昧人心里所存的，显而易见。

zhì huì cún zài cōng ming rén xīn zhōng ； yú mèi rén xīn lǐ suǒ cún de ， xiǎn ér yì jiàn 。

Ang karunungan ay nasa puso ng nakakakilala ng mabuti, ngunit sa kasamahan ng mga hangal ay ibinunyag niya ng kaniyang sarili.

公义使邦国高举； 罪恶是人民的羞辱。

gōng yì shǐ bāng guó gāo jǔ ； zuì è shì rén mín de xiū rǔ 。

Ang paggawa ng tama ay nagtataas ng isang bansa, ngunit ang kasalanan ay isang kahihiyan para sa sinuman.

智慧的臣子蒙王恩惠； 贻羞的仆人遭其震怒。

zhì huì de chén zǐ méng wáng ēn huì ； yí xiū de pú rén zāo qí zhèn nù 。

Ang kagandahang-loob ng hari ay para sa maingat na lingkod, ngunit ang kaniyang galit ay para sa isang kumikilos nang kahiya-hiya.