Mga Kawikaan 6

我儿，你若为朋友作保， 替外人击掌，

wǒ ér ， nǐ ruò wèi péng yǒu zuò bǎo ， tì wài rén jī zhǎng ，

Anak ko, kapag ikaw ay nagtabi ng pera bilang isang pag-aako ng pagkakautang ng iyong kapit-bahay, kapag nagbigay ka ng pangako sa pagkakautang ng isang tao na hindi mo kilala,

你就被口中的话语缠住， 被嘴里的言语捉住。

nǐ jiù bèi kǒu zhōng de huà yǔ chán zhù ， bèi zuǐ lǐ de yán yǔ zhuō zhù 。

kung gayon naglatag ka ng isang patibong para sa iyong sarili sa pamamagitan ng iyong pangako, at ikaw ay nahuli ng mga salita ng iyong bibig.

我儿，你既落在朋友手中， 就当这样行才可救自己： 你要自卑，去恳求你的朋友。

wǒ ér ， nǐ jì luò zài péng yǒu shǒu zhōng ， jiù dāng zhè yàng xíng cái kě jiù zì jǐ ： nǐ yào zì bēi ， qù kěn qiú nǐ de péng yǒu 。

Kung gayon, anak kong lalaki, gawin mo ito at iligtas mo ang iyong sarili, dahil sa ikaw ay nasa habag ng iyong kapitbahay. Pumunta ka at magpakumbaba ka ng iyong sarili at magsumamo sa iyong kapitbahay na pakawalan ka.

不要容你的眼睛睡觉； 不要容你的眼皮打盹。

bú yào róng nǐ de yǎn jīng shuì jiào ； bú yào róng nǐ de yǎn pí dǎ dǔn 。

Bigyan mo ang iyong mga mata ng walang tulog at ang iyong talukap ng walang pagkakaidlip.

要救自己，如鹿脱离猎户的手， 如鸟脱离捕鸟人的手。

yào jiù zì jǐ ， rú lù tuō lí liè hù de shǒu ， rú niǎo tuō lí bǔ niǎo rén de shǒu 。

Iligtas mo ang iyong sarili gaya ng isang usa mula sa kamay ng mangangaso, katulad ng isang ibon mula sa kamay ng tagahuli ng hayop.

懒惰人哪， 你去察看蚂蚁的动作就可得智慧。

lǎn duò rén nǎ ， nǐ qù chá kàn mǎ yǐ de dòng zuò jiù kě dé zhì huì 。

Tingnan mo ang langgam, ikaw na tamad na tao, pagmasdan mo ang kaniyang mga pamamaraan, at maging matalino.

蚂蚁没有元帅， 没有官长，没有君王，

mǎ yǐ méi yǒu yuán shuài ， méi yǒu guān zhǎng ， méi yǒu jūn wáng ，

Wala siyang tagapag-utos, opisyal, o tagapamahala,

尚且在夏天预备食物， 在收割时聚敛粮食。

shàng qiě zài xià tiān yù bèi shí wù ， zài shōu gē shí jù liǎn liáng shí 。

gayon pa man ay naghahanda siya ng pagkain sa tag-init, at habang sa pag-aani ay nagtatabi ito ng kung ano ang kakainin.

懒惰人哪，你要睡到几时呢？ 你何时睡醒呢？

lǎn duò rén nǎ ， nǐ yào shuì dào jǐ shí ne ？ nǐ hé shí shuì xǐng ne ？

Gaano katagal ka matutulog, ikaw na tamad na tao? Kailan ka babangon mula sa iyong pagkatulog?

再睡片时，打盹片时， 抱着手躺卧片时，

zài shuì piàn shí ， dǎ dǔn piàn shí ， bào zhuó shǒu tǎng wò piàn shí ，

“Isa pang kaunting pagtulog, isa pang kaunting pagkaidlip, isa pang kaunting pagtiklop ng mga kamay upang magpahinga”—

你的贫穷就必如强盗速来， 你的缺乏仿佛拿兵器的人来到。

nǐ de pín qióng jiù bì rú qiáng dào sù lái ， nǐ de quē fá fǎng fú ná bīng qì de rén lái dào 。

at ang iyong kahirapan ay darating sa iyo gayang isang magnanakaw at ang iyong pangangailangan gaya ng isang armadong sundalo.

无赖的恶徒， 行动就用乖僻的口，

wú lài de è tú ， xíng dòng jiù yòng guāi pì de kǒu ，

Ang isang walang kwentang tao— isang masamang tao— namumuhay sa kabaluktutan ng kaniyang salita,

用眼传神， 用脚示意， 用指点划，

yòng yǎn chuán shén ， yòng jiǎo shì yì ， yòng zhǐ diǎn huà ，

pagkindat ng kaniyang mga mata, gumagawa ng hudyat gamit ang kaniyang mga paa, at pagturo ng kaniyang mga daliri.

心中乖僻， 常设恶谋， 布散纷争。

xīn zhōng guāi pì ， cháng shè è móu ， bù sàn fēn zhēng 。

Siya ay may balak na masama na may daya sa kaniyang puso; palagi siyang nag-uudyok ng pag-aalitan.

所以，灾难必忽然临到他身； 他必顷刻败坏，无法可治。

suǒ yǐ ， zāi nàn bì hū rán lín dào tā shēn ； tā bì qǐng kè bài huài ， wú fǎ kě zhì 。

Kaya lulupigin siya sa isang iglap ng kaniyang kapahamakan; sa isang sandali siya ay masisira na higit sa kagalingan.

耶和华所恨恶的有六样， 连他心所憎恶的共有七样：

yē hé huá suǒ hèn è de yǒu liù yàng ， lián tā xīn suǒ zēng wù de gòng yǒu qī yàng ：

Mayroong anim na bagay na kinamumuhian ni Yahweh, pito na kasuklam-suklam sa kaniya:

就是高傲的眼， 撒谎的舌， 流无辜人血的手，

jiù shì gāo ào de yǎn ， sā huǎng de shé ， liú wú gū rén xuè de shǒu ，

Ang mga mata ng isang mapagmataas na tao, ang isang dila na nagsisinungaling, ang mga kamay na nagpapadanak ng dugo ng mga inosenteng tao,

图谋恶计的心， 飞跑行恶的脚，

tú móu è jì de xīn ， fēi pǎo xíng è de jiǎo ，

isang puso na lumikha ng mga masasamang balakid, mga paa na mabilis tumakbo para gumawa ng masama,

吐谎言的假见证， 并弟兄中布散纷争的人。

tǔ huǎng yán de jiǎ jiàn zhèng ， bìng dì xiong zhōng bù sàn fēn zhēng de rén 。

isang saksi na nagsasabi ng mga kasinungalingan, at ang isa na siyang naghahasik ng alitan sa kaniyang mga kapatid.

我儿，要谨守你父亲的诫命； 不可离弃你母亲的法则 ，

wǒ ér ， yào jǐn shǒu nǐ fù qīn de jiè mìng ； bù kě lí qì nǐ mǔ qīn de fǎ zé ，

Aking anak na lalaki, sundin mo ang utos ng iyong ama, at huwag mong talikdan ang katuruan ng iyong ina.

要常系在你心上， 挂在你项上。

yào cháng xì zài nǐ xīn shàng ， guà zài nǐ xiàng shàng 。

Palagi mong igapos ang mga ito sa iyong puso; itali mo ang mga ito sa iyong leeg.

你行走，它必引导你； 你躺卧，它必保守你； 你睡醒，它必与你谈论。

nǐ xíng zǒu ， tā bì yǐn dǎo nǐ ； nǐ tǎng wò ， tā bì bǎo shǒu nǐ ； nǐ shuì xǐng ， tā bì yǔ nǐ tán lùn 。

Kapag ikaw ay lumakad, papatnubayin ka ng mga ito; kapag ikaw ay natulog, pagmamasdan ka nila; at kapag ikaw ay nagising, tuturuan ka nila.

因为诫命是灯，法则 是光， 训诲的责备是生命的道，

yīn wèi jiè mìng shì dēng ， fǎ zé shì guāng ， xùn huì de zé bèi shì shēng mìng de dào ，

Sapagkat ang mga utos ay isang ilawan, at ang katuruan ay isang liwanag; ang mga pagsaway ng disiplina ay ang mga daan ng buhay.

能保你远离恶妇， 远离外女谄媚的舌头。

néng bǎo nǐ yuǎn lí è fù ， yuǎn lí wài nǚ chǎn mèi de shé tou 。

Iingatan ka nito mula sa imoral na babae, mula sa mapang-akit na mga salita ng nangangalunyang babae.

你心中不要恋慕她的美色， 也不要被她眼皮勾引。

nǐ xīn zhōng bú yào liàn mù tā de měi sè ， yě bú yào bèi tā yǎn pí gōu yǐn 。

Huwag kang magnasa sa iyong puso sa kaniyang kagandahan, at huwag mo siyang hayaang mabihag ka ng kaniyang mga pilik mata.

因为，妓女能使人只剩一块饼； 淫妇猎取人宝贵的生命。

yīn wèi ， jì nǚ néng shǐ rén zhī shèng yí kuài bǐng ； yín fù liè qǔ rén bǎo guì de shēng mìng 。

Ang pagtulog na kasama ang isang bayarang babae ay maaaring kabayaran ng halaga ng tinapay, pero ang babaeng asawa ng iba ay maaaring kabayaran ng buhay mo mismo.

人若怀里搋火， 衣服岂能不烧呢？

rén ruò huái lǐ chuāi huǒ ， yī fu qǐ néng bù shāo ne ？

Kaya ba ng isang lalaki na magbitbit ng apoy sa kaniyang dibdib na hindi nasusunog ang kaniyang mga damit?

人若在火炭上走， 脚岂能不烫呢？

rén ruò zài huǒ tàn shàng zǒu ， jiǎo qǐ néng bú tàng ne ？

Kaya ba ng isang lalake na lumakad sa ibabaw ng maiinit na mga uling na hindi napapaso ang kaniyang mga paa?

亲近邻舍之妻的，也是如此； 凡挨近她的，不免受罚。

qīn jìn lín shè zhī qī de ， yě shì rú cǐ ； fán āi jìn tā de ， bù miǎn shòu fá 。

Gayon din sa lalakeng nakikiapid sa asawang babae ng kaniyang kapwa; ang siyang natutulog kasama niya ay hindi maparusahan.

贼因饥饿偷窃充饥， 人不藐视他，

zéi yīn jī è tōu qiè chōng jī ， rén bù miǎo shì tā ，

Hindi hinahamak ng mga tao na ang isang magnanakaw kung siya ay nagnanakaw upang mabusog sa panahong gutom siya.

若被找着，他必赔还七倍， 必将家中所有的尽都偿还。

ruò bèi zhǎo zhe ， tā bì péi huán qī bèi ， bì jiāng jiā zhōng suǒ yǒu de jìn dōu cháng huán 。

Gayon pa man kapag siya ay nahuli, siya ay magbabayad ng pitong beses kung ano ang kaniyang ninakaw; kailangan niya isuko ang lahat ng mahahalagang bagay sa kaniyang tahanan.

与妇人行淫的，便是无知； 行这事的，必丧掉生命。

yǔ fù rén xíng yín de ， biàn shì wú zhī ； xíng zhè shì de ， bì sàng diào shēng mìng 。

Ang isa na nagkasala ng pangangalunya ay walang kaisipan; ang siyang gumagawa nito ay sinisira ang kaniyang sarili.

他必受伤损，必被凌辱； 他的羞耻不得涂抹。

tā bì shòu shāng sǔn ， bì bèi líng rǔ ； tā de xiū chǐ bù dé tú mǒ 。

Sugat at kahihiyan ay nararapat sa kaniya, at ang kaniyang kasiraang puri ay hindi maaalis.

因为人的嫉恨成了烈怒， 报仇的时候决不留情。

yīn wèi rén de jí hèn chéng le liè nù ， bào chóu de shí hòu jué bù liú qíng 。

Dahil ang pagseselos ay ginagawang galit na galit ang isang lalaki; kapag siya ay gumanti hindi siya magpapakita ng awa.

什么赎价，他都不顾； 你虽送许多礼物，他也不肯干休。

shén me shú jià ， tā dōu bú gù ； nǐ suī sòng xǔ duō lǐ wù ， tā yě bù kěn gān xiū 。

wala siyang tatanggaping kabayaran, at hindi siya mabibili, kahit maghandog ka ng maraming regalo sa kaniya.