I CÁC VUA 21

这事以后，又有一事。耶斯列人拿伯在耶斯列有一个葡萄园，靠近撒马利亚王亚哈的宫。

zhè shì yǐ hòu ， yòu yǒu yí shì 。 yē sī liè rén ná bó zài yē sī liè yǒu yí gè pú táo yuán ， kào jìn sā mǎ lì yà wáng yà hā de gōng 。

Sau các việc ấy, xảy có chuyện này: Na-bốt, người Gít-rê-ên, có một vườn nho tại trong đồng bằng Gít-rê-ên, giáp đền của A-háp, vua Sa-ma-ri.

亚哈对拿伯说：「你将你的葡萄园给我作菜园，因为是靠近我的宫；我就把更好的葡萄园换给你，或是你要银子，我就按着价值给你。」

yà hā duì ná bó shuō ：「 nǐ jiāng nǐ de pú táo yuán gěi wǒ zuò cài yuán ， yīn wèi shì kào jìn wǒ de gōng ； wǒ jiù bǎ gèng hǎo de pú táo yuán huàn gěi nǐ ， huò shì nǐ yào yín zi ， wǒ jiù àn zhe jià zhí gěi nǐ 。」

A-háp nói cùng Na-bốt rằng: Hãy nhường vườn nho của ngươi cho ta, để ta dùng làm vườn rau; vì nó ở gần bên đền ta. Ta sẽ đổi cho ngươi một vườn nho tốt hơn; hay là, nếu ngươi thích, ta sẽ cho ngươi bằng bạc.

拿伯对亚哈说：「我敬畏耶和华，万不敢将我先人留下的产业给你。」

ná bó duì yà hā shuō ：「 wǒ jìng wèi yē hé huá ， wàn bù gǎn jiāng wǒ xiān rén liú xià de chǎn yè gěi nǐ 。」

Nhưng Na-bốt thưa lại với A-háp rằng: Nguyện Đức Giê-hô-va giữ lấy tôi, chớ để tôi nhường cho vua cơ nghiệp của tổ phụ tôi!

亚哈因耶斯列人拿伯说「我不敢将我先人留下的产业给你」，就闷闷不乐地回宫，躺在床上，转脸向内，也不吃饭。

yà hā yīn yē sī liè rén ná bó shuō 「 wǒ bù gǎn jiāng wǒ xiān rén liú xià de chǎn yè gěi nǐ 」， jiù mèn mèn bú lè dì huí gōng ， tǎng zài chuáng shàng ， zhuǎn liǎn xiàng nèi ， yě bù chī fàn 。

A-háp vào đền mình, buồn và giận, bởi có lời Na-bốt, người Gít-rê-ên đã nói; vì người đã nói rằng: Tôi không nhường cho vua cơ nghiệp của tổ tiên tôi. A-háp nằm trên giường, xây mặt đi, không chịu ăn.

王后耶洗别来问他说：「你为什么心里这样忧闷，不吃饭呢？」

wáng hòu yē xǐ bié lái wèn tā shuō ：「 nǐ wèi shén me xīn lǐ zhè yàng yōu mèn ， bù chī fàn ne ？」

Hoàng hậu Giê-sa-bên đến gần người mà nói rằng: Bởi sao vua có lòng buồn rầu và không chịu ăn?

他回答说：「因我向耶斯列人拿伯说：『你将你的葡萄园给我，我给你价银，或是你愿意，我就把别的葡萄园换给你』；他却说：『我不将我的葡萄园给你。』」

tā huí dá shuō ：「 yīn wǒ xiàng yē sī liè rén ná bó shuō ：『 nǐ jiāng nǐ de pú táo yuán gěi wǒ ， wǒ gěi nǐ jià yín ， huò shì nǐ yuàn yì ， wǒ jiù bǎ bié de pú táo yuán huàn gěi nǐ 』； tā què shuō ：『 wǒ bù jiāng wǒ de pú táo yuán gěi nǐ 。』」

Người đáp: Vì ta có nói chuyện với Na-bốt, người Gít-rê-ên rằng: Hãy nhường vườn nho ngươi cho ta mà lấy tiền, hay là nếu ngươi thích, ta sẽ đổi cho ngươi một vườn nho khác; song người đáp lại rằng: Tôi không nhường cho vua vườn nho của tôi.

王后耶洗别对亚哈说：「你现在是治理以色列国不是？只管起来，心里畅畅快快地吃饭，我必将耶斯列人拿伯的葡萄园给你。」

wáng hòu yē xǐ bié duì yà hā shuō ：「 nǐ xiàn zài shì zhì lǐ yǐ sè liè guó bú shì ？ zhǐ guǎn qǐ lái ， xīn lǐ chàng chàng kuài kuài dì chī fàn ， wǒ bì jiāng yē sī liè rén ná bó de pú táo yuán gěi nǐ 。」

Hoàng hậu Giê-sa-bên bèn nói rằng: Có phải ông hành quyền vua trên Y-sơ-ra-ên chăng? Hãy chổi dậy, ăn đi và vui lòng. Tôi sẽ ban cho ông vườn nho của Na-bốt, người Gít-rê-ên.

于是托亚哈的名写信，用王的印印上，送给那些与拿伯同城居住的长老贵胄。

yú shì tuō yà hā de míng xiě xìn ， yòng wáng de yìn yìn shàng ， sòng gěi nà xiē yǔ ná bó tóng chéng jū zhù de zhǎng lǎo guì zhòu 。

Giê-sa-bên viết thơ nhân danh A-háp, đóng ấn vua, gởi cho các trưởng lão và kẻ cả ở trong thành Na-bốt và ở cùng người.

信上写着说：「你们当宣告禁食，叫拿伯坐在民间的高位上，

xìn shàng xiě zhe shuō ：「 nǐ men dāng xuān gào jìn shí ， jiào ná bó zuò zài mín jiān de gāo wèi shàng ，

Trong thơ nói như vầy: Hãy truyền rao lễ kiêng ăn, rồi đặt Na-bốt ở đầu dân sự;

又叫两个匪徒坐在拿伯对面，作见证告他说：『你谤渎 神和王了』；随后就把他拉出去用石头打死。」

yòu jiào liǎng gè fěi tú zuò zài ná bó duì miàn ， zuò jiàn zhèng gào tā shuō ：『 nǐ bàng dú shén hé wáng le 』； suí hòu jiù bǎ tā lā chū qù yòng shí tou dǎ sǐ 。」

đoạn, hãy để trước mặt người hai kẻ gian phạm làm chứng cho người, mà rằng: Ngươi có rủa sả Đức Chúa Trời và vua. Kế, hãy dẫn người ra khỏi thành, ném đá cho chết đi.

那些与拿伯同城居住的长老贵胄得了耶洗别的信，就照信而行，

nà xiē yǔ ná bó tóng chéng jū zhù de zhǎng lǎo guì zhòu dé le yē xǐ bié de xìn ， jiù zhào xìn ér xíng ，

Những người của thành Na-bốt, tức những trưởng lão, và kẻ cả ở đó, đều làm theo lời Giê-sa-bên truyền dặn trong thơ mà người đã gởi cho.

宣告禁食，叫拿伯坐在民间的高位上。

xuān gào jìn shí ， jiào ná bó zuò zài mín jiān de gāo wèi shàng 。

Họ rao truyền lễ kiêng ăn và đặt Na-bốt ở đầu dân sự.

有两个匪徒来，坐在拿伯的对面，当着众民作见证告他说：「拿伯谤渎 神和王了！」众人就把他拉到城外，用石头打死。

yǒu liǎng gè fěi tú lái ， zuò zài ná bó de duì miàn ， dāng zhe zhòng mín zuò jiàn zhèng gào tā shuō ：「 ná bó bàng dú shén hé wáng le ！」 zhòng rén jiù bǎ tā lā dào chéng wài ， yòng shí tou dǎ sǐ 。

Bấy giờ, hai tên gian phạm đến ngồi trước mặt Na-bốt, và cáo gian người tại trước mặt dân sự, mà rằng: Na-bốt có rủa sả Đức Chúa Trời và vua. Đoạn, họ dẫn người ra khỏi thành, ném đá người chết.

于是打发人去见耶洗别，说：「拿伯被石头打死了。」

yú shì dǎ fā rén qù jiàn yē xǐ bié ， shuō ：「 ná bó bèi shí tou dǎ sǐ le 。」

Họ bèn sai đến nói với Giê-sa-bên rằng: Na-bốt đã bị ném đá và chết rồi.

耶洗别听见拿伯被石头打死，就对亚哈说：「你起来得耶斯列人拿伯不肯为价银给你的葡萄园吧！现在他已经死了。」

yē xǐ bié tīng jiàn ná bó bèi shí tou dǎ sǐ ， jiù duì yà hā shuō ：「 nǐ qǐ lái de yē sī liè rén ná bó bù kěn wèi jià yín gěi nǐ de pú táo yuán ba ！ xiàn zài tā yǐ jīng sǐ le 。」

Khi Giê-sa-bên hay rằng Na-bốt đã bị ném đá và chết rồi, bèn nói cùng A-háp rằng: Hãy chổi dậy, nhận lấy vườn nho mà Na-bốt, người Gít-rê-ên, đã từ chối không chịu nhường cho ông để lấy bạc; vì Na-bốt không còn sống nữa: đã chết rồi.

亚哈听见拿伯死了，就起来，下去要得耶斯列人拿伯的葡萄园。

yà hā tīng jiàn ná bó sǐ le ， jiù qǐ lái ， xià qù yào dé yē sī liè rén ná bó de pú táo yuán 。

Nghe tin Na-bốt đã chết, A-háp liền đứng dậy đi xuống vườn nho của Na-bốt, người Gít-rê-ên, đặng lấy làm của mình.

耶和华的话临到提斯比人以利亚说：

yē hé huá de huà lín dào tí sī bǐ rén yǐ lì yà shuō ：

Bấy giờ, có lời của Đức Giê-hô-va phán dạy Ê-li, người Thi-sê-be, mà rằng:

「你起来，去见住撒马利亚的以色列王亚哈，他下去要得拿伯的葡萄园，现今正在那园里。

「 nǐ qǐ lái ， qù jiàn zhù sā mǎ lì yà de yǐ sè liè wáng yà hā ， tā xià qù yào dé ná bó de pú táo yuán ， xiàn jīn zhèng zài nà yuán lǐ 。

Hãy đứng dậy đi xuống đón A-háp, vua Y-sơ-ra-ên, ở tại Sa-ma-ri. Kìa, người ở trong vườn nho của Na-bốt, đặng lấy làm của mình.

你要对他说：『耶和华如此说：你杀了人，又得他的产业吗？』又要对他说：『耶和华如此说：狗在何处舔拿伯的血，也必在何处舔你的血。』」

nǐ yào duì tā shuō ：『 yē hé huá rú cǐ shuō ： nǐ shā le rén ， yòu dé tā de chǎn yè ma ？』 yòu yào duì tā shuō ：『 yē hé huá rú cǐ shuō ： gǒu zài hé chù tiǎn ná bó de xuè ， yě bì zài hé chù tiǎn nǐ de xuè 。』」

Ngươi sẽ nói với người rằng: Đức Giê-hô-va phán như vầy: Ngươi há đã giết người, và bây giờ lại chiếm lấy cơ nghiệp nó sao? Ngươi phải tiếp rằng: Đức Giê-hô-va phán như vầy: ỳ tại chỗ mà chó đã liếm huyết của Na-bốt, thì chó cũng sẽ liếm chính huyết của ngươi.

亚哈对以利亚说：「我仇敌啊，你找到我吗？」他回答说：「我找到你了；因为你卖了自己，行耶和华眼中看为恶的事。

yà hā duì yǐ lì yà shuō ：「 wǒ chóu dí a ， nǐ zhǎo dào wǒ ma ？」 tā huí dá shuō ：「 wǒ zhǎo dào nǐ le ； yīn wèi nǐ mài le zì jǐ ， xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi è de shì 。

A-háp bèn nói cùng Ê-li rằng: ù kẻ thù nghịch, ngươi có gặp ta à? Ê-li đáp: Phải, tôi có gặp vua, bởi vì vua đã bán mình đặng làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va.

耶和华说：『我必使灾祸临到你，将你除尽。凡属你的男丁，无论困住的、自由的，都从以色列中剪除。

yē hé huá shuō ：『 wǒ bì shǐ zāi huò lín dào nǐ ， jiāng nǐ chú jìn 。 fán shǔ nǐ de nán dīng ， wú lùn kùn zhù de 、 zì yóu de ， dōu cóng yǐ sè liè zhōng jiǎn chú 。

Vậy thì ta sẽ giáng họa trên ngươi. Ta sẽ quét sạch ngươi, trừ diệt các nam đinh của nhà A-háp, bất k” kẻ nô lệ hay là người tự do trong Y-sơ-ra-ên;

我必使你的家像尼八的儿子耶罗波安的家，又像亚希雅的儿子巴沙的家；因为你惹我发怒，又使以色列人陷在罪里。』

wǒ bì shǐ nǐ de jiā xiàng ní bā de ér zi yē luó bō ān de jiā ， yòu xiàng yà xī yǎ de ér zi bā shā de jiā ； yīn wèi nǐ rě wǒ fā nù ， yòu shǐ yǐ sè liè rén xiàn zài zuì lǐ 。』

vì ngươi chọc giận ta, xui cho Y-sơ-ra-ên phạm tội, nên ta sẽ làm cho nhà ngươi giống như nhà của Giê-rô-bô-am, con trai Nê-bát, và giống như nhà Ba-ê-sa, con trai A-hi-gia.

论到耶洗别，耶和华也说：『狗在耶斯列的外郭必吃耶洗别的肉。

lùn dào yē xǐ bié ， yē hé huá yě shuō ：『 gǒu zài yē sī liè de wài guō bì chī yē xǐ bié de ròu 。

Đức Giê-hô-va cũng phán về Giê-sa-bên, mà rằng: Chó sẽ ăn thịt Giê-sa-bên tại thành lũy Gít-rê-ên.

凡属亚哈的人，死在城中的必被狗吃，死在田野的必被空中的鸟吃。』」 （

fán shǔ yà hā de rén ， sǐ zài chéng zhōng de bì bèi gǒu chī ， sǐ zài tián yě de bì bèi kōng zhōng de niǎo chī 。』」 （

Phàm người thuộc về nhà A-háp, kẻ nào chết tại trong thành sẽ bị chó ăn; còn kẻ nào chết trong đồng sẽ bị chim trời rỉa ăn.

从来没有像亚哈的，因他自卖，行耶和华眼中看为恶的事，受了王后耶洗别的耸动；

cóng lái méi yǒu xiàng yà hā de ， yīn tā zì mài ， xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi è de shì ， shòu le wáng hòu yē xǐ bié de sǒng dòng ；

Quả thật, chẳng có ai giống như A-háp, buông mình làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, vì bị hoàng hậu Giê-sa-bên xui giục người.

就照耶和华在以色列人面前所赶出的亚摩利人，行了最可憎恶的事，信从偶像。）

jiù zhào yē hé huá zài yǐ sè liè rén miàn qián suǒ gǎn chū de yà mó lì rén ， xíng le zuì kě zēng wù de shì ， xìn cóng ǒu xiàng 。）

Người làm điều gớm ghiếc quá độ, mà theo hình tượng, y như dân A-mô-rít làm, là dân Đức Giê-hô-va đã đuổi khỏi trước mặt dân Y-sơ-ra-ên.

亚哈听见这话，就撕裂衣服，禁食，身穿麻布，睡卧也穿着麻布，并且缓缓而行。

yà hā tīng jiàn zhè huà ， jiù sī liè yī fú ， jìn shí ， shēn chuān má bù ， shuì wò yě chuān zhe má bù ， bìng qiě huǎn huǎn ér xíng 。

A-háp nghe lời của Ê-li nói, bèn xé quần áo mình; lấy bao mặc cho mình và nhịn đói; nằm vấn bao và ở khiêm nhượng.

耶和华的话临到提斯比人以利亚说：

yē hé huá de huà lín dào tí sī bǐ rén yǐ lì yà shuō ：

Bấy giờ, có lời của Đức Giê-hô-va phán dạy Ê-li, người Thi-sê-be, mà rằng:

「亚哈在我面前这样自卑，你看见了吗？因他在我面前自卑，他还在世的时候，我不降这祸；到他儿子的时候，我必降这祸与他的家。」

「 yà hā zài wǒ miàn qián zhè yàng zì bēi ， nǐ kàn jiàn le ma ？ yīn tā zài wǒ miàn qián zì bēi ， tā hái zài shì de shí hòu ， wǒ bú jiàng zhè huò ； dào tā ér zi de shí hòu ， wǒ bì jiàng zhè huò yǔ tā de jiā 。」

Ngươi có thấy thế nào A-háp hạ mình xuống trước mặt ta chăng? Bởi vì người hạ mình xuống trước mặt ta, ta không giáng họa trong đời nó; nhưng trong đời con trai nó ta sẽ giáng họa trên nhà nó.