GIÓP 28

银子有矿； 炼金有方。

yín zi yǒu kuàng ； liàn jīn yǒu fāng 。

Bạc có mỏ để người ta đào lấy nó, Và vàng có nơi người ta luyện nó.

铁从地里挖出； 铜从石中熔化。

tiě cóng dì lǐ wā chū ； tóng cóng shí zhōng róng huà 。

Sắt từ nơi đất lấy ra, Đá đúc chảy ra mà lấy được đồng.

人为黑暗定界限， 查究幽暗阴翳的石头，直到极处，

rén wèi hēi àn dìng jiè xiàn ， chá jiū yōu àn yīn yì de shí tou ， zhí dào jí chù ，

Loài người làm tan tăm tối, Dò xét đến cùng tột, Hòn đá ở nơi âm ẩm tối tăm đen kịch.

在无人居住之处刨开矿穴， 过路的人也想不到他们； 又与人远离，悬在空中摇来摇去。

zài wú rén jū zhù zhī chù páo kāi kuàng xué ， guò lù de rén yě xiǎng bú dào tā men ； yòu yǔ rén yuǎn lí ， xuán zài kōng zhōng yáo lái yáo qù 。

Người ta đào mỏ xa chỗ loài người ở trên thế, Tại trong nơi vắng vẻ không chân người đi đến; Chúng bị treo và đòng đưa xa cách loài người,

至于地，能出粮食， 地内好像被火翻起来。

zhì yú dì ， néng chū liáng shí ， dì nèi hǎo xiàng bèi huǒ fān qǐ lái 。

Đất sanh ra lương thực, Còn ở bên dưới nó dường như bị lửa xao lộn.

地中的石头有蓝宝石， 并有金沙。

dì zhōng de shí tou yǒu lán bǎo shí ， bìng yǒu jīn shā 。

Các đá nó là chỗ có ngọc bích, Người ta tìm được mạt vàng tại đó.

矿中的路鸷鸟不得知道； 鹰眼也未见过。

kuàng zhōng de lù zhì niǎo bù dé zhī dào ； yīng yǎn yě wèi jiàn guò 。

Chim ăn mồi chẳng biết đường lối nầy; Mắt chim ưng không tìm nó ra được;

狂傲的野兽未曾行过； 猛烈的狮子也未曾经过。

kuáng ào de yě shòu wèi céng xíng guò ； měng liè de shī zi yě wèi céng jīng guò 。

Thú dữ không hề bước trên nó, Sư tử chẳng có đi ngang qua đó.

人伸手凿开坚石， 倾倒山根，

rén shēn shǒu záo kāi jiān shí ， qīng dǎo shān gēn ，

Loài người tra tay trên hòn đá cứng, Đánh đổ các núi từ nơi nền của nó.

在磐石中凿出水道， 亲眼看见各样宝物。

zài pán shí zhōng záo chū shuǐ dào ， qīn yǎn kàn jiàn gè yàng bǎo wù 。

Người đục hang trong hòn đá, Mắt nó tìm được mọi bửu vật ở trong.

他封闭水不得滴流， 使隐藏的物显露出来。

tā fēng bì shuǐ bù dé dī liú ， shǐ yǐn cáng de wù xiǎn lù chū lái 。

Người ngăn nước sông để chẳng rịnh ra; Đem ra sáng điều chi ẩn bí.

然而，智慧有何处可寻？ 聪明之处在哪里呢？

rán ér ， zhì huì yǒu hé chù kě xún ？ cōng ming zhī chǔ zài nǎ lǐ ne ？

Còn sự khôn ngoan tìm được ở đâu? Tại nơi nào có sự thông sáng?

智慧的价值无人能知， 在活人之地也无处可寻。

zhì huì de jià zhí wú rén néng zhī ， zài huó rén zhī dì yě wú chù kě xún 。

Người ta chẳng biết được giá trị nó; Nó không ở tại trên đất của loài sống.

深渊说：不在我内； 沧海说：不在我中。

shēn yuān shuō ： bú zài wǒ nèi ； cāng hǎi shuō ： bú zài wǒ zhōng 。

Vực sâu rằng: Nó chẳng có trong tôi, Và biển rằng: Nó không ở cùng tôi.

智慧非用黄金可得， 也不能平白银为它的价值。

zhì huì fēi yòng huáng jīn kě dé ， yě bù néng píng bái yín wéi tā de jià zhí 。

Chẳng dùng vàng ròng đổi lấy nó đặng, Cũng không hề cân bạc mà mua được nó.

俄斐金和贵重的红玛瑙， 并蓝宝石，不足与较量；

é fěi jīn hé guì zhòng de hóng mǎ nǎo ， bìng lán bǎo shí ， bù zú yǔ jiào liàng ；

Người ta không đánh giá nó với vàng Ô-phia, Hoặc với ngọc hồng mã não hay là với ngọc bích.

黄金和玻璃不足与比较； 精金的器皿不足与兑换。

huáng jīn hé bō li bù zú yǔ bǐ jiào ； jīng jīn de qì mǐn bù zú yǔ duì huàn 。

Chẳng sánh nó được với vàng hay là pha lê, Cũng không đổi nó để lấy khí dụng bằng vàng ròng.

珊瑚、水晶都不足论； 智慧的价值胜过珍珠 。

shān hú 、 shuǐ jīng dōu bù zú lùn ； zhì huì de jià zhí shèng guò zhēn zhū 。

Còn san hô và thủy tinh, thì chẳng cần nói đến; Giá trị sự khôn ngoan thật cao hơn châu báu.

古实的红璧玺不足与比较； 精金也不足与较量。

gǔ shí de hóng bì xǐ bù zú yǔ bǐ jiào ； jīng jīn yě bù zú yǔ jiào liàng 。

Ngọc sắc vàng Ê-thi-ô-bi nào sánh cùng nó được đâu; Cũng không hề đánh giá nó với vàng ròng.

智慧从何处来呢？ 聪明之处在哪里呢？

zhì huì cóng hé chù lái ne ？ cōng ming zhī chǔ zài nǎ lǐ ne ？

Vậy thì sự khôn ngoan ở đâu đến? Sự thông sáng ở tại nơi nào?

是向一切有生命的眼目隐藏， 向空中的飞鸟掩蔽。

shì xiàng yí qiè yǒu shēng mìng de yǎn mù yǐn cáng ， xiàng kōng zhōng de fēi niǎo yǎn bì 。

Nó vẫn giấu khuất mắt các loài sống. Và tránh ẩn các chim trời.

灭没和死亡说： 我们风闻其名。

miè mò hé sǐ wáng shuō ： wǒ men fēng wén qí míng 。

Chốn trầm luân và sự chết nói rằng: Lỗ tai chúng tôi có nghe tiếng đồn về nó.

神明白智慧的道路， 晓得智慧的所在。

shén míng bái zhì huì de dào lù ， xiǎo de zhì huì de suǒ zài 。

Đức Chúa Trời thông hiểu con đường nó, Và rõ biết chỗ ở của nó.

因他鉴察直到地极， 遍观普天之下，

yīn tā jiàn chá zhí dào dì jí ， biàn guān pǔ tiān zhī xià ，

Vì Ngài nhìn thấu tận các đầu thế gian, Và thấy rõ khắp thiên hạ.

要为风定轻重， 又度量诸水；

yào wèi fēng dìng qīng zhòng ， yòu dù liàng zhū shuǐ ；

Khi Ngài định sức nặng cho gió, độ lượng cho các nước,

他为雨露定命令， 为雷电定道路。

tā wèi yǔ lù dìng mìng lìng ， wèi léi diàn dìng dào lù 。

Định luật lệ cho mưa, Và lập đường lối cho chớp và sấm.

那时他看见智慧，而且述说； 他坚定，并且查究。

nà shí tā kàn jiàn zhì huì ， ér qiě shù shuō ； tā jiān dìng ， bìng qiě chá jiū 。

Bấy giờ Ngài thấy sự khôn ngoan, và bày tỏ nó ra, Ngài lập nó và dò xét nó nữa;

他对人说：敬畏主就是智慧； 远离恶便是聪明。

tā duì rén shuō ： jìng wèi zhǔ jiù shì zhì huì ； yuǎn lí è biàn shì cōng ming 。

Đoạn, phán với loài người rằng: Kính sợ Chúa, ấy là sự khôn ngoan; Tránh khỏi điều ác, ấy là sự thông sáng.