CHÂM NGÔN 14

智慧妇人建立家室； 愚妄妇人亲手拆毁。

zhì huì fù rén jiàn lì jiā shì ； yú wàng fù rén qīn shǒu chāi huǐ 。

Người nữ khôn ngoan xây cất nhà mình; Song kẻ ngu dại lấy tay mình mà phá hủy nó đi.

行动正直的，敬畏耶和华； 行事乖僻的，却藐视他。

xíng dòng zhèng zhí de ， jìng wèi yē hé huá ； xíng shì guāi pì de ， què miǎo shì tā 。

Ai đi theo sự ngay thẳng kính sợ Đức Giê-hô-va; Còn ai ăn ở tà vạy khinh bỉ Ngài,

愚妄人口中骄傲，如杖责打己身； 智慧人的嘴必保守自己。

yú wàng rén kǒu zhōng jiāo ào ， rú zhàng zé dǎ jǐ shēn ； zhì huì rén de zuǐ bì bǎo shǒu zì jǐ 。

Trong miệng kẻ ngu dại có cây roi đánh phạt sự kiêu ngạo nó; Song môi người khôn ngoan giữ lấy người.

家里无牛，槽头干净； 土产加多乃凭牛力。

jiā lǐ wú niú ， cáo tóu gān jìng ； tǔ chǎn jiā duō nǎi píng niú lì 。

Đâu không có bò, đó máng cỏ trống không; Nhưng nhiều hoa lợi do nơi sức bò đực mà ra.

诚实见证人不说谎话； 假见证人吐出谎言。

chéng shí jiàn zhèng rén bù shuō huǎng huà ； jiǎ jiàn zhèng rén tǔ chū huǎng yán 。

Người chứng trung thành không hề nói dối; Còn kẻ làm chứng gian buông lời dối trá.

亵慢人寻智慧，却寻不着； 聪明人易得知识。

xiè màn rén xún zhì huì ， què xún bù zhe ； cōng ming rén yì dé zhī shi 。

Kẻ nhạo báng tìm khôn ngoan, mà không gặp; Song sự tri thức lấy làm dễ cho người thông sáng.

到愚昧人面前， 不见他嘴中有知识。

dào yú mèi rén miàn qián ， bú jiàn tā zuǐ zhōng yǒu zhī shi 。

Hãy dan xa khỏi mặt kẻ ngu muội, Con sẽ chẳng tìm được môi khôn ngoan nơi nó.

通达人的智慧在乎明白己道； 愚昧人的愚妄乃是诡诈 。

tōng dá rén de zhì huì zài hū míng bái jǐ dào ； yú mèi rén de yú wàng nǎi shì guǐ zhà 。

Sự trí huệ của người khôn khéo, ấy là hiểu rõ đường lối mình; Nhưng sự điên cuồng của kẻ ngu muội là sự phỉnh gạt.

愚妄人犯罪，以为戏耍 ； 正直人互相喜悦。

yú wàng rén fàn zuì ， yǐ wéi xì shuǎ ； zhèng zhí rén hù xiāng xǐ yuè 。

Kẻ ngu dại bỉ báng tội lỗi; Nhưng người ngay thẳng có được ơn của Đức Chúa Trời.

心中的苦楚，自己知道； 心里的喜乐，外人无干。

xīn zhōng de kǔ chǔ ， zì jǐ zhī dào ； xīn lǐ de xǐ lè ， wài rén wú gān 。

Lòng nhìn biết sự cay đắng của lòng; Một người ngoại không chia vui với nó được.

奸恶人的房屋必倾倒； 正直人的帐棚必兴盛。

jiān è rén de fáng wū bì qīng dǎo ； zhèng zhí rén de zhàng péng bì xīng shèng 。

Nhà kẻ gian ác sẽ bị đánh đổ; Song trại người ngay thẳng sẽ được hưng thạnh.

有一条路，人以为正， 至终成为死亡之路。

yǒu yì tiáo lù ， rén yǐ wéi zhèng ， zhì zhōng chéng wéi sǐ wáng zhī lù 。

Có một con đường coi dường chánh đáng cho loài người; Nhưng đến cuối cùng nó thành ra nẻo sự chết.

人在喜笑中，心也忧愁； 快乐至极就生愁苦。

rén zài xǐ xiào zhōng ， xīn yě yōu chóu ； kuài lè zhì jí jiù shēng chóu kǔ 。

Dầu trong lúc cười cợt lòng vẫn buồn thảm; Và cuối cùng sự vui, ấy là điều sầu não.

心中背道的，必满得自己的结果； 善人必从自己的行为得以知足。

xīn zhōng bèi dào de ， bì mǎn dé zì jǐ de jié guǒ ； shàn rén bì cóng zì jǐ de xíng wéi dé yǐ zhī zú 。

Lòng kẻ nào lìa xa Đức Chúa Trời sẽ được no nê sự kết quả của mình; Còn người lành nhờ chính mình mà được thỏa nguyện.

愚蒙人是话都信； 通达人步步谨慎。

yú méng rén shì huà dōu xìn ； tōng dá rén bù bù jǐn shèn 。

Kẻ ngu dốt tin hết mọi lời; Nhưng người khôn khéo xem xét các bước mình.

智慧人惧怕，就远离恶事； 愚妄人却狂傲自恃。

zhì huì rén jù pà ， jiù yuǎn lí è shì ； yú wàng rén què kuáng ào zì shì 。

Người khôn ngoan sợ và tránh khỏi điều ác; Song kẻ ngu muội ở xấc xược, và có lòng cậy mình.

轻易发怒的，行事愚妄； 设立诡计的，被人恨恶。

qīng yì fā nù de ， xíng shì yú wàng ； shè lì guǐ jì de ， bèi rén hèn è 。

Người nóng nảy làm điên làm dại; Và kẻ toan mưu ác bị ghét.

愚蒙人得愚昧为产业； 通达人得知识为冠冕。

yú méng rén dé yú mèi wèi chǎn yè ； tōng dá rén dé zhī shi wèi guān miǎn 。

Kẻ ngu muội được sự điên dại làm cơ nghiệp; Song người khôn ngoan được đội mão triều thiên bằng tri thức.

坏人俯伏在善人面前； 恶人俯伏在义人门口。

huài rén fǔ fú zài shàn rén miàn qián ； è rén fǔ fú zài yì rén mén kǒu 。

Người ác phục trước mặt người thiện; Và kẻ dữ cúi lạy ở ngoài cửa người công bình.

贫穷人连邻舍也恨他； 富足人朋友最多。

pín qióng rén lián lín shè yě hèn tā ； fù zú rén péng yǒu zuì duō 。

Người nghèo khó dầu láng giềng cũng ghét bỏ; Nhưng bằng hữu của người giàu thì nhiều thay.

藐视邻舍的，这人有罪； 怜悯贫穷的，这人有福。

miǎo shì lín shè de ， zhè rén yǒu zuì ； lián mǐn pín qióng de ， zhè rén yǒu fú 。

Ai khinh bỉ kẻ lân cận mình phạm tội; Còn ai thương xót người khốn khó lấy làm có phước thay.

谋恶的，岂非走入迷途吗？ 谋善的，必得慈爱和诚实。

móu è de ， qǐ fēi zǒu rù mí tú ma ？ móu shàn de ， bì dé cí ài hé chéng shí 。

Kẻ toan mưu ác há chẳng lầm lạc sao? Còn nhân từ và chân thật thuộc về người toan mưu thiện.

诸般勤劳都有益处； 嘴上多言乃致穷乏。

zhū bān qín láo dōu yǒu yì chù ； zuǐ shàng duō yán nǎi zhì qióng fá 。

Trong các thứ công việc đều có ích lợi; Nhưng miệng nói nhiều chỉ dẫn đến sự thiếu thốn.

智慧人的财为自己的冠冕； 愚妄人的愚昧终是愚昧。

zhì huì rén de cái wèi zì jǐ de guān miǎn ； yú wàng rén de yú mèi zhōng shì yú mèi 。

Giàu có là mão triều thiên cho người khôn ngoan; Còn điên cuồng của kẻ ngây dại chỉ là điên cuồng.

作真见证的，救人性命； 吐出谎言的，施行诡诈。

zuò zhēn jiàn zhèng de ， jiù rén xìng mìng ； tǔ chū huǎng yán de ， shī xíng guǐ zhà 。

Kẻ làm chứng chân thật giải cứu linh hồn người ta; Song kẻ nào nói dối gây sự phỉnh gạt.

敬畏耶和华的，大有倚靠； 他的儿女也有避难所。

jìng wèi yē hé huá de ， dà yǒu yǐ kào ； tā de ér nǚ yě yǒu bì nàn suǒ 。

Trong sự kính sợ Đức Giê-hô-va có nơi nương cậy vững chắc; Và con cái Ngài sẽ được một nơi ẩn núp.

敬畏耶和华就是生命的泉源， 可以使人离开死亡的网罗。

jìng wèi yē hé huá jiù shì shēng mìng de quán yuán ， kě yǐ shǐ rén lí kāi sǐ wáng de wǎng luó 。

Sự kính sợ Đức Giê-hô-va vốn một nguồn sự sống, Đặng khiến người ta tránh khỏi bẫy sự chết.

帝王荣耀在乎民多； 君王衰败在乎民少。

dì wáng róng yào zài hū mín duō ； jūn wáng shuāi bài zài hū mín shǎo 。

Dân sự đông đảo, ấy là sự vinh hiển của vua; Còn dân sự ít, ấy khiến cho quan tướng bị bại.

不轻易发怒的，大有聪明； 性情暴躁的，大显愚妄。

bù qīng yì fā nù de ， dà yǒu cōng ming ； xìng qíng bào zào de ， dà xiǎn yú wàng 。

Kẻ nào chậm nóng giận có thông sáng lớn; Nhưng ai hay nóng nảy tôn lên sự điên cuồng.

心中安静是肉体的生命； 嫉妒是骨中的朽烂。

xīn zhōng ān jìng shì ròu tǐ de shēng mìng ； jí dù shì gǔ zhōng de xiǔ làn 。

Lòng bình tịnh là sự sống của thân thể; Còn sự ghen ghét là đồ mục của xương cốt.

欺压贫寒的，是辱没造他的主； 怜悯穷乏的，乃是尊敬主。

qī yā pín hán de ， shì rǔ mò zào tā de zhǔ ； lián mǐn qióng fá de ， nǎi shì zūn jìng zhǔ 。

Kẻ hà hiếp người nghèo khổ làm nhục Đấng Tạo hóa mình; Còn ai thương xót người bần cùng tôn trọng Ngài.

恶人在所行的恶上必被推倒； 义人临死，有所投靠。

è rén zài suǒ xíng de è shàng bì bèi tuī dǎo ； yì rén lín sǐ ， yǒu suǒ tóu kào 。

Kẻ ác bị đánh đổ trong sự gian ác mình; Nhưng kẻ công bình vẫn có nơi nương cậy, dầu trong khi chết.

智慧存在聪明人心中； 愚昧人心里所存的，显而易见。

zhì huì cún zài cōng ming rén xīn zhōng ； yú mèi rén xīn lǐ suǒ cún de ， xiǎn ér yì jiàn 。

Sự khôn ngoan ở tại lòng người thông sáng; Còn điều ở trong lòng kẻ ngu muội được lộ ra.

公义使邦国高举； 罪恶是人民的羞辱。

gōng yì shǐ bāng guó gāo jǔ ； zuì è shì rén mín de xiū rǔ 。

Sự công bình làm cho nước cao trọng; Song tội lỗi là sự hổ thẹn cho các dân tộc.

智慧的臣子蒙王恩惠； 贻羞的仆人遭其震怒。

zhì huì de chén zǐ méng wáng ēn huì ； yí xiū de pú rén zāo qí zhèn nù 。

Vua làm ơn cho tôi tớ nào ăn ở khôn sáng; Nhưng cơn thạnh nộ vua nổi nghịch cùng kẻ gây sự hổ thẹn.